SÖZLEŞMELİ PERSONEL
Ticaret ye sanayi Odalarında her nitelikte personeli Sözleşmeli Personel
istihdam etmek,
5590 Sayılı dayanılarak çıkarılan yönetmelikler ve bu yönetmenlik hükümlerine
göre
mümkündür. Bu konuda 18.5.1983 gün ve 83/8820 sayılı kararla personel
yönetmenliği
düzenlenmiş ve 5.8.1983 gün ve 18126 saylı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlülğe
girmiştir.
Ticaret ve Sanayi Odası bünyesinde de, genel sekreter ataması, 2.6.1997 gün ve
19 sayılı
0da Meclis kararı ile 1.5.1997 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere iki yıl
süreli 1.5.1999
tarihine kadar süreli ve sözleşmeli personel statüsünde olmuştur.
1.5.1999 tarihinde sözleşme süresi dolan sözleşmeli personel statüsündeki sayım
genel
sekreterin görev süresinin nasıl ve ne şekilde uzatıldığı konusunda bir ne media
kararı olarak
ne de yönetim kurulu kararı olarak bir merci kararına rastlanmamıştır.
Gerek meclis kararı defterinde ve gerekse Yönetim Kurulu Kararı defterinde genel
sekreterin
sözleşme süresinin uzatılmasına dair bir karar yoktur.
Ticaret ve sanayi 0da mevzuatında bu konuda özel bir düzenleme yoktur.Bu durumda
sözleşmenin süreli veya süresizliği konusunda bir belirsizlik söz konusudur.
Buradaki boşluğu iş kanunu açısından doldurmak gerekirse , genel sekreterin
çalışma koşul
ve durumu süresiz halde olduğu düşünülebilir.
Ancak diğer bir olası durum da, olaya Borçlar Kanunu açısından bakarsak ,
tarafların,
sözleşmenin dolduğu 1.5.1999 tarihinde yeni bir çalışma süre ve koşul yönüyle
iradeleri
olmadığından sözleşmenin aynı şartlarda uzayacağı halidir.
)
Bu durumda,
- 1.5.1999 tarihinden itibaren geçecek iki yıl sürenin bitimi 1.5.2001 tarihinde
zekice,
- Atama iradesini kullanan oda meclis kararı ile,
- 1.5.2001 tarihi itibariyle sözleşmenin devam edip etmeyeceği,
- Veya hangi koşul ve şartla devam edeceği,
- veya sözleşmenin fesih edilip edilmeyeceğine, ilişkin olarak,
izlenmesi gereken yöntem aşağıdaki şekilde özetlenebilir.
- Ticaret ve Sanayi Odası meclisinden karar istihsali için,
- Yönetim Kurulu, durum hakkında bir karar almalıdır,
- İlgilinin şahsi sicil dosyasındaki olumlu veya oulumsuz sicil yönüyle tezkiye
vermemelidir,
- 1.5.2001 tarihinden sonraki tarihinden sonraki durumu hakkında karar
vermelidir.
- Yönetim Kurulu aldığı kararı meclise bildirmelidir.
- Sözleşmeli personelin 1.5.2001 tarihinden sonraki durumunun belirlenmesi
durumunu
meclis gündemine almalıdır.
- Bu gündem maddesi meclis tarafından karara bağlanmıştır.
- Meclisin alacaği bu karar Yönetim Kurulunca ilgilisine tebliğ edilmeli ve
meclis
kararının gereği yerine getirilmelidir.
Bu konudaki meclis kararı idari yargı yetki şekil talep konu ve maksat yönünden
denetimine
tabidir. Yönetim Kurulu veya kararın diğer tarafı dava açabilir.
Dava açma hakkı meclis kanununu tebliğinden itibaren altmış gündür.
3
Sözleşmeli personelin durumunun görüşülmesinde yönetim kurulunun meclis'e
sunduğu
gerekçe , yönetim kurulunun sözlşmeli personel şahsi sicil dosyasındaki tezkiye
varakasının
ardı ardına iki yıl olumsuz sicile dayanması ve yönetim kurulunun sözleşmeli
personel şahsi
sicil dosyasına ardı ardına iki yıl olumsuz sicil vermesine dayalı olması
halinde sözleşmeli
personelin haklı nedeni ve dava açmada lehine durumları asgariye iner.
Sözleşmeli personelin işine son verilir ise aşağıda aynen yer verdiğimiz oda
mevzuatı gereği
kendisine ayrılan tazminatı ödenmesi gerekir.
Genelde sözleşmeli personel uygulamasıüniversitelerde araştırma görevlisi
statüsünde
akademisyenlerde uygulama alanı çoktur. Meclis kararına karşı iptal davası söz
konusu olur
ise mahkeme kararına tarafların uymaları emredici durumdur.
Konu ile ilgili mevzuat hükümleri;
Ayrılma tazminatı
(*) Mdde 32- (30.4.1990/377 sayılı bakanlar kurulu kararıyla değişiklik)
Odalar,Borsalar
ve Birlikte çalışan her statüdeki personalinin emeklilik,yaşlılık,malülük
aylığına hak
kazanmaları suretiyle görevden ayrılmaları veya odalar,Borsalar ve Birlik'te en
az bir yıl
çalışmış olan personelin cezaen olmamak şartıyla işten çıkarılmaları,yahut yaş
haddi veya
ölüm sebetleri görevlerinin sona ermesi hallerinde ayrılma tazminatı ödenir.
Ayrılma tazminatı:oda,Borsa ve Birlik'te geçen her tam hizmet yılı için
personelin almakta
olduğu son aylık veya sözleşme ücretlerinin brüt tutarı üzerinden (derec ve
kademe aylığı,
taban aylık,kıdem aylığı,ödenek,varsa ek gösterge,özel hizmet tazminatı,ikramiye
yiyecek,giyecek,çucuk ve aile yardımları dahil) ay ve gün kesirleri de
değerlendirilmek
suretiyle hesap edilerek ödenir.
Madde 24- (30.4.1990/377 sayılı Bankalar Kurulu Kararıyla değişik) Odalar ,
Borsalar ve
Birlik'te çalışan her statüdeki personelin işten çıkarılmaları ve görevlerinin
sona ermesi
halleri şunlardır:
1) Bu Yönetmeliğin 9'uncu maddesinde yazılı şartlardan herhangi birini haiz
olmadığının
sonradan anlaşılması veya bunların sonradan kaybedilmesi;
2) İki yıl üst üste olumsuz sicil alınması;
3) Bu yönetmelik hükümlerine göre memurluktan çıkarılması
4) 65 yaşını doldurmuş olması , (Ancak genel sekreter , yetkili organların
kararı ile 65
yaşından sonra da sözleşmeli olarakçalıştırılabilirler.)
5) çekilme (istifa)
Odalara , Borsalar ve Birlik personeli bağlı oldukları kuruluşlara müracaat
etmek suretiyle
görevden çekilme isteğinde bulunabilirler.
İzinsiz veya kuruluşlarınca kabul edilen özrü olmaksızın görevin terk edilmesi
ve terkin
kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde , yazılı müracaat şartı aramaksızın
çekilme
isteğimde bulunulmuş sayılır.
6) Şahsın kendi isteği ile emekli olması , kuruluşlarınca sicil veya kuruluşun
teşkilat
yapısında meydana gelen değişiklikler nedeniyle re'sen emekli edilmesi; malullük
veya yaş
haddine uğraması.
7) Ölüm.
Genellikle akademisyenler ile ilgili sözleşmeli personel statüsünden kaynaklanan
Söz konusu emsal Danıştay kararlarından ve mahkeme kararlarından bazıları:
1)özü "...Görev süresinin bir yıl daha uzayılmasına bütçe olanaklarının
yetersizliğinin neden
olmayacağı..." hakkında (D.8.D.02.05.1991 GÜN,E: 1990/2006,K:1991/849,DD.84-
85 , y . 22, 1992 , s . 595-596 )
2)özü "...gerekli bilimsel çalışmaların ve kendisine verilen görevleri yaptığı
anlaşılan
davacının bir takım çalışmalarına değinmeyerek , objektif değerlendirmelerden
yoksun bir
rapora dayanılarak Asistanlıkla ilişiğinin kesilmeyeceği..." hakkında ( D.5.D. ,
05.05.1976 gün , E: 1975-5810 , K:1976/2595)
3)Özü "...Araştırma görevlisi olan davacının görev süresinin konusunu görüşen
yönetim kurulunun usulüne uygun teşekkül ettiği ancak bu kurulun olumlu
teklifine
hukuken geçerli bir sebep olmaksızın onaylamayacak davacının ilişiğini kesen
rektörlük
işleminde isabet bulunmadığını..."hakkında (D.5.D,25.11.1986 GÜN ve E:1985/1171.
K;
1986/1294 nolu kararı,DD.66-67,y.17.1987,s.248-249)
4) Özü "...Görev süresinin uzatılması konusunun yönetim kurulunda görüşülmesi
gerektiği
..." hakkında (D.5.D,30.11.1988 gün ve E:1978/199.K;1988/2806 nolu kararı,DD.
74-75,y.19,1989,s.283-284)
5)Özü "...Araştırma görevlisi olan davacı görev süresinin bitiminden önce
doktora giriş
sınavını kazanmış bulunduğuna göre igörev süresinin uzatılmaması yolundaki
işlemde
hukuka uyarlık bulunmadığı ..."hakkında (D.5.D.,E:1991-4183,K.1992/648,DD.s.
86,y.23,1993)
6)Özü "...idari işlemlerde şeklin,işlemin hukuken geçerlilik kazanmasının önemli
öğelerden birisini oluşturduğu,bu nedenle davacının Araştırma Göervliliğine
atanması
yolundaki başvurusunun 2547 sayılı yasanın 33/a maddesinin 260 sayılı kanun
hükmünde
kararname ile değişik şekline aykırı olarak Anabilim Dalı başkanının görüşü
alınmadan
reddedilmesine şekil yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı ..." hakkında (D.5.D.,
E.1988-2945,K:1988-2749,DD.74-75,y.19-1989
7)Özü "...İlgili akdemik çalışmalalrını devam ettiren asistana ihtiyaç duyulduğu
ve
sözleşmesinin uzatılmasının ilgili birimlerce olumlu görüş bildirilerek
istenmesine rağmen
diğer bazı Araştırma Görevlilerinin atama işlemlerinin görev süreleri sonunda
yenilendiği
halde,davacı asistanın yeniden atanmasının haklı kılacak bir neden öne
sürülmeden görevine
son verilmeyeceği..." hakkında (Eşkişehir İdari Mahkemesi E:1995-873,K:1996/249)
Bilgi ve değerlendirmelerinize arz olunur.
Saygılarımla,
Mustafa DÖNMEZ
Gediz Ticaret ve Sanayi Odası
Yönetim Kurulu Başkanı