|
1. Tasarıda, 1.ci maddedeki tanımlar maddesinde işveren vekili tanımının kapsamı genişletilmiştir. İşveren emrinde yönetiminde görevli çalışanlar da işveren vekili olarak tanımlanmışlardır. Bu ileride rücu davalarında kargaşa yaratabilir. Asıl işveren ve alt işveren kavramında kapsam genişletilmiş, işçi istihdamında yetkili olmayan asıl işverenin sorumluluk yükümü artırılmıştır. Bu açıdan alt işverenin işçisinin asıl işveren işçisi olarak görülmesi ve asıl işverenin her türlü işçi hakları yönüyle sorumluluğu yürürlükteki hükme göre daha genişlemiştir. 2. Tasarının 2.ci maddesinde uygulama alanı ve başlangıç yönüyle kamu düzeni ön plana çıkmış ve uygulamada resen araştırma ilkesi hakim kılınmıştır. 3. Tasarının 3.cü maddesinde alt işverenede bildirim yükümü gelmiştir. 4. Tasarının 4.cü maddesinde iş kanunun uygulama kapsamı genişletilmiş, istisnalar daraltılmıştır. Yürürlükteki hükümde küçük esnafı koruyan ve teşvik eden üç işçiye kadar esnaf işyerlerinde uygulama alanı olmama istisnası kaldırılmıştır. Kapıcılık hizmetlerindeki istisna kaldırılmıştır, işçi sağlığı ve iş güvenliği yönünden çıraklar hakkındaki istisna uygulaması kaldırılmıştır, Bu nedenle çırak istihdamı açısından iş yasasının bu maddesi işvereni iş müfettişi denetimine sokacağından bize göre düzenleme çıraklık müessesini işlerlik kazandırmayacak şekildedir. 5. Tasarının 5.ci maddesindeki eşit davranma ilkesi ve cinsiyet ayrım yasağı ile ilgili madde iş yasasında yeni bir düzenlemedir. Bize göre uygulamada oturmuş olan ve genel prensip olarak yargı kararlarında ifadesini bulmuş olan ve işverenin ücret ödeme ve eşit davranma ilkesindeki hal ve durum ile ilgili işçi lehine gereğinden fazla tartışmalara yol açacak İşçiyi koruma ilkesine dayalıdır. İşçinin haklı fesih talebinde işçi lehine ve işveren aleyhine bir düzenlenmedir. 6. Bu madde uygulamada gereklidir. Kural olarak düzenlene yararlıdır.Ancak devir konusunda sözleşme serbestisine sınır koyan işveren aleyhine nitelemeler ve işvereni peşin hükümle kötü niyetli gören düzenlemeler genel hükümlerle çatışmaktadır. 7. Bu madde de tenkit edilecek bir husus yoktur. 8. Bu madde işverenlerin geçiçi görev ile başkasının emrine verdikleri işçilerden doğan zincirleme sorumluluğu düzenlemekte olup yerinde bir düzenlemedir. 9. Bu madde de , sözleşme şeklinin yazılı olması olumlu olup , diğer düzenlemeler işveren açısından kırtasiyeciliğin artmasıdır. 10. Bu madde de tenkidi gerektirecek bir durum yoktur. 11. Bu madde de tenkidi gerektirecek bir durum yoktur. 12. Bu madde de tenkidi gerektirecek bir durum yoktur. m 13. Bu madde iş güvencesi yasası ile iş kanuna girmiş olup işvereni yükümlülük altına sokan bir maddedir. Belirli ve belirsiz süreli iş kadine ilişkin tamımlayıcı ve yorumlayıcı hükümler içermektedir. 14. Bu madde iş güvencesi yasası ile iş kanuna girmiş olup işvereni yükümlülük altına sokan bir maddedir. Kısmi süreli ve tam süreli sözleşmede işçi lehine tanımlayıcı ve yorumlayıcı düzenlemeler içermektedir. 15. Bu madde iş güvencesi yasası ile iş kanuna girmiş olup işvereni yükümlülük altına sokan bir maddedir. Kısmi süreli ve tam süreli sözleşmede işçi lehine tanımlayıcı ve yorumlayıcı düzenlemeler içermektedir. 16. Bu madde iş güvencesi yasası ile iş kanuna girmiş olup deneme süresiyle ilgili olup gerekli ve yararlı bir düzenlemedir. 17. Bu maddede tenkidi gerektirecek bir durum yoktur. 18. Bu madde iş güvencesi yasası ile değiştirilmiş olup işvereni yükümlülük altına sokan bir maddedir. işçi lehine tanımlayıcı ve yorumlayıcı düzenlemeler içermektedir. 19. Bu madde iş güvencesi yasası ile iş kanuna girmiş olup işvereni yükümlülük altına sokan bir maddedir Ülke gerçeklerine uygun değildir, yerli sermayenin ülke dışına çıkmasına neden olacak bir düzenlemedir. İşçi lehine tanımlayıcı ve yorumlayıcı düzenlemeler içermektedir. 20. Bu madde iş güvencesi yasası ile iş kanuna girmiş olup işvereni yükümlülük altına sokan bir maddedir Ülke gerçeklerine uygun değildir, yerli sermayenin ülke dışına çıkmasına neden olacak bir düzenlemedir. İşçi lehine tanımlayıcı ve yorumlayıcı düzenlemeler içermektedir. 21. Bu madde iş güvencesi yasası ile iş kanuna girmiş olup işvereni yükümlülük altına sokan bir maddedir Ülke gerçeklerine uygun değildir, yerli sermayenin ülke dışına çıkmasına neden olacak bir düzenlemedir. İşçi lehine tanımlayıcı ve yorumlayıcı düzenlemeler içermektedir. 22. Bu madde iş güvencesi yasası ile iş kanuna girmiş olup işvereni yükümlülük altına sokan bir maddedir Ülke gerçeklerine uygun değildir, yerli sermayenin ülke dışına çıkmasına neden olacak bir düzenlemedir. İşçi lehine tanımlayıcı ve yorumlayıcı düzenlemeler içermektedir. 23. Bu madde iş güvencesi yasası ile iş kanuna girmiş olup işvereni yükümlülük altına sokan bir maddedir Ülke gerçeklerine uygun değildir, yerli sermayenin ülke dışına çıkmasına neden olacak bir düzenlemedir. İşçi lehine tanımlayıcı ve yorumlayıcı düzenlemeler içermektedir. 24. Bu düzenleme yararlıdır ve işçi ve işveren arasında barış sağlayacağı gibi işveren açsından yıkıma yol açmayacak, kamu da topladığı kıdem tazminat fon kaynağını çar çur etmez ise işçi açısından toplu tazminatını daha verimli kullanmasına yol açacaktır. 25. Bu madde iş güvencesi yasası ile iş kanuna girmiş olup işvereni yükümlülük altına sokan bir maddedir Ülke gerçeklerine uygun değildir, yerli sermayenin ülke dışına çıkmasına neden olacak bir düzenlemedir. İşçi lehine tanımlayıcı ve yorumlayıcı düzenlemeler içermektedir. 26. Bu madde şu an yasada var olan işçinin fesih sebepleri ile ilgili 16 ncı maddeye karşılık madde olup , diğer maddelerle birlikte ele alındığında ispat yükümünde olan işveren açsından uygulama alanı katı kurallara dayalıdır. 27. Bu madde şu an yasada var olan işverenin fesih sebepleri ile ilgili 17 ncı maddeye karşılık madde olup , diğer maddelerle birlikte ele alındığında ispat yükümünde olan işveren açsından uygulama alanı katı kurallara dayalıdır. 28. Mevcut hükme ilaveten İşvereni istisnai durumda mali yükümlülükten kurtuluş beyyinesi veren bir düzenlemedir. 29. Mevcut hükme göre daha ağırdır. İhbar taminatı artık iş arama tazminatı olmuştur. 30. Kırtasiyeciliği artıran ve kırtasiyeciliğe dayalı işçi lehine işvereni mali yükümlülük altına sokan bir düzenlemedir. 31. Bu madde iş güvencesi yasası ile iş kanuna girmiş olup işvereni yükümlülük altına sokan bir maddedir Ülke gerçeklerine uygun değildir, yerli sermayenin ülke dışına çıkmasına neden olacak bir düzenlemedir. İşçi lehine tanımlayıcı ve yorumlayıcı düzenlemeler içermektedir. 32. Bu madde iş güvencesi yasası ile kapsamı ve uygulama alanı geniş bir düzenleme olup verimliliğin önünde engel bir maddedir. İşvereni yükümlülük altına sokan bir maddedir Ülke gerçeklerine uygun değildir, yerli sermayenin ülke dışına çıkmasına neden olacak bir düzenlemedir. İşçi lehine tanımlayıcı ve yorumlayıcı düzenlemeler içermektedir. 33. Kırtasiyeciliği artıran ve kırtasiyeciliğe dayalı işçi lehine mali avantaj getiren bir düzenlemedir. 34. Bu madde ile zamanaşımı 5 yıldan on yıla çıkmakla , ve temerrüt yönüyle hükümler içermekle bu düzenleme şekliyle madde işveren aleyhine ağırlaştırılmıştır. 35. İşverenin sebebi ne olur ise olsun on günlük işçinin ücretini ödemediği durumlarda , işçiye iş görmeden kaçınma hakkı vermekte ama diğer taraftan da çalışılmayan dönem için ücret isteme hakkını korumakta da olup, bu madde çalışmayan işçiye ücret ödenmesine olanak tanımakla ülke kaynaklarında verimsizlik ve işçilerde miskinlik nedeni olur. 36. Bu madde ile getirilen düzenleme kamu fonları çar çur etmez ise yararlıdır. 37. Bu madde ile getirilen düzenleme olumludur. 38. Bu maddenin işleyişi kargaşaya yol açabilir, yanlış ve yersiz bir kesinti de feri alacak yönüyle kesinti yapan aleyhine zararın telafisi açısından yaptırım ve düzenleme yoktur, İşverenin hakkı olan alacağının sürüncemede kalmasına neden olabilir, kamuda keyfiliğe yol açabilir, bu madde ile ilgili düzenleme gereksizdir. Bu husus yargının takdir hakkı içinde olmalıdır. 39. Kırtasiyeciliği artıran bir düzenlemedir ve çağın gerisinde bir düzenlemedir. Artık Ücretler bankamatikle ödenmektedir. Bordro düzenlendiğine ve işçi tarafından imzalatıldığına göre dort aylık bordro işyerinde ilan edildiğine göre kırtasiyeciliği artırmaktadır. 40. Bu maddede tenkit edilecek bir durum yoktur. 41. Bu madde de tekit edilecek bir durum yoktur. 42. Karşılığı olmayan süreye ücret ödemeye ilişkin olup , verimliliği düşüren bir madde olarak düşünüyorum. 43. Bu maddedeki düzenleme benzer şekilde mevcut yasa da var olup , getirilen yenilik işçiye fazla mesai için para yerine izin kullanma hakkı tanınmasıdır. Eleştirilecek bir durum yoktur. 44 – 93 maddeler arası mevcut iş yasasındaki kısmen yer alan hükümlerin yeni konuşma diline güncelleştirilerek ve tanımlayıcı hükümleri öne çıkararak yapılmış düzenlemelerdir. Bu düzenlemelerden fazla çalışma, genel tatil ücretli geçici iş görmezlik yıllık ücretli izin ara dinlenmesi vs. konular ve yine iş güvenliği ve işçi sağlığı ile ilgili işveren ve işçinin yükümlülükleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Balkanlığına tüzük hazırlama yetkisine ilişkin düzenleme bu maddeler arasında yer almaktadır. 94-101 Maddeleri içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının teftiş yetki ve sorumlulukları ile bu konulardaki düzenlemeler yer almaktadır. Bu maddeler birlikte değerlendirildiğinde genelinde emredici hükümler yer almakta tesebbüs sahibini rehabilite etmekten, teşebbüs sahibini yatırıma teşvik etmekten öte korkutucu ve yatırımdan caydırıcı nitelik taşıdığı düşüncesindeyiz. Teftiş ve denetleme adına fazla yetki devrinin söz konusu olduğu düşüncesindeyiz. Mütesebbis açısından anlaşılması güç ve kırtasiyeciliye yol açacak düzenlemeler içerdiğini düşünüyoruz 102. 103. ve müteakip maddeler ise idari ceza hükümlerine ait olup idari para cezası nitelemesi altında bir işyeri ile ilgili olarak iş yerini bildirme yükümlülüğünün ayrı bir idari para cezası kesme unsuru, genel hükümlere aykırılık, ayrı bir idari para cezası kesme unsuru , toplu işçi çıkarma hükümlerine aykırılık durumunun ayrı bir idari para cezası kesme unsuru, ücret ile ilgili hükümlere aykırılık durumunun ayrı bir idari para cezası kesme unsuru , yıllık ücretli izin hükümlerine aykırılık durumunun ayrı bir idari para cezası kesme unsuru, iş düzenlemesine ilişkin hükümlere aykırılık durumunun ayrı bir idari para cezası kesme unsuru, işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili hükümlere aykırılık durumunun 5 ayrı fıkra ile farklı noktalardan milyarlarca idari para cezası kesme unsuru görülmesi, iş ve işçi bulma hükümlerine ilişkin aykırılık durumunun ayrı bir idari para cezası kesme unsuru görülmesi müteşebbisi yatırım yapmamaya neden olacak katı bir düzenleme olduğunu düşünüyoruz. Müteşebbisin iş yerini denetlemeye gelen, denetim yetkilisinin şahsi tutumuna dayalı olarak bir işletmeye fıkrasına uydurup, onlarca maddeden birden fazla ceza kesilmesine neden olacak düzenlemeler olduğunu düşünüyoruz. Yine cezaların miktarının yeniden değerleme oranına bağlı otomatik artırımının ülke gerçeklerine uygun olmadığı, teşebbüsü ve yatırımı ülke dışına kaçıracak katı düzenlemeler olduğunu düşünüyoruz. Takdirlerinize arz ederim. Mustafa DönmezGediz Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı
|