STOPAJ YOLUYLA ÖDENEN VERGİLER VE CARİ YIL İÇİNDE ÖDENEN
GEÇİCİ VERGİNİN MAHSUP SONRASI BAKİYE KALMASI HALİNDE
MÜKELLEFLE İADESİ MÜMKÜNMÜDÜR

193 sayılı Gelir Vergisi yasasının 121.ci Maddesinde"... yıllık beyannamede gösterilen gelire dahil kazanç ve iratlardan
bulunan vergiler beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisine mahsup edilir... mahsubu yapılan miktar gelir vergisinden
fazla olduğu takdirde aradaki fark vergi dairesince mükellefe bindirilir ve mükellefin tebliğ tarihinden itibaren bir yıl
içerisinde müracaatı zerine kendisine ret ve iade olunur..." hükmü gereği,

Tevkif suretiyle cari yıl içinde ödenen stopaj vergiler ile cari yıl içinde ödenen geçici gelir ve kurumlar vergilerinin,
gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ile beyanname üzerinde hesaplanan tahakkuk eden vergiden fazla olması halinde beyanname
üzerindeki tahakkuka göre cari yıl içinde ödenen stopaj vergi ve geçici vergilerin mahubundan sonra bakiye mahsup edilemeyen
kalan fazlalığın mükellefe iadesi kural olarak iadesi gereken meblağdır.

Bu bağlamda vergiye bağlı olarak yine cari yıl içinde vergiye bağlı fon paylarının beyanname üzerinde hesaplanan
fon payından fazla olması halinde bu fazlalılığın da mükellefe iadesi vergi aslının bağlı olduğu şekil ve kurallar içerisinde
mükellefe iade edilir.

Bu şekilde oluşan vergi alacağının, diğer anlatım ile satopaj yolu ile ödenen mahsup edilememiş geçici vergi fazlasının
geri alınabilmesi için yukarıdaki prosedüre yer vermek istiyorum.

Öncelikle bu bağlamda iade konusu vergiler ve fonlar aşağıdaki şekilde olup,

- Tevkif Yolu ile gelir ve kurumlar vergisinin nihai tahakkukuna mahsup edilmek üzere ödenmiş
Stopaj gelir vergileri iadesi

- Fon payının Stopaj gelir vergileri iadesi
- Fon Payının iadesi
- Geçici verginin İadesi, talep etmek mümkündür.

Bu konuda mevzuat kaynakları, gelir ve Kurumlar Vergisi yasasının ilgili hükümleri.
Devlet Harcama Vergileri Yönetmeliği. gelir ve kurumlar vergisi Genel tebliğleri ve KDV
tebligleri şeklinde iç içe geçmiş mevzuat dizinidir.

Bu şekilde vergi dairesinden akacaklı durumda olan mükellefin öncelikle tahakkuk ve mahsup
işleminin yapıldığı vergi dairesine dilekçe ile dülzeltme yolu ile iade talebinde bulunması
gerekir.


Dilekçe gelir ve kurumlar vergisi beyannamesi ile birlikte verilebileceği gibi sonradan da
verlieblir. Maliye özelgeleri ve işlem yönergelerine göre Mahsup edilememiş bakiye vergi
ve fon alacağının, tahakkuka esas beyana konu olan vergi beyannamesinde ret ve iade
olunması gereken kısma taşınması da iade talebi olarak kabul görmektedir.


Yukanda yer verilen anılan yasa hükmünde her ne kadar beyanname üzerinden ortaya çıkan
stopaj fazlalığının vergi dairesinde mükellefe bildirileceği ve mükellefin de bu bildirimden
itibaren bir yıl içinde müraacati üzerine bu iadenin yapılacağı bu süre içinde müracaatta
bulunmaması halinde iade hakkının düşeceği belirtilmisse de, uygulamada gelir ve kurumlar
vergisi mükellefleri, vergi dairesinin bildirimini beklemeksizin iade için talepte
bulunmaktadırlar veya başka vergi borcuna mahsup için talepte bulunmaktadırlar.

Vergi iadesi için talep yönüyle gelir ve kurumlar vergisi beyannamesi verme ayının
sonunu bekleme gerek yoktur. İadesi çıkan GV mükellefleri mart ayının başında KV mükellefleri
Nisan ayının başında beyanname vermek koşulu ile iade talebinde bulunabilirler. Yani iade
talep edebilmesi için tahakkuk ve mahsup işleminin yapılması ve kesinleşmesi ön koşuldur.
Yukarıda da değinildiği üzere vergi iadesinin nakden talep olunması veya başka amme
borçlarına mahsubunun talep edilmesi mümkündür.


Konu ile ilgili . 233 nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği tebliğ hükümlerine göre kural olarak
2 milyara kadar olan iade tutarının vergi inceleme raporu aranmaksızın ve teminatsız olarak
nakden ve mahsuben iadesi vergi dairesince yapılacak VUK 116-122 maddesi kapsamındaki
düzeltme hükümlerine göre düzenlenecek düzeltme şeklindeki idari işlem ile mümkündür.


Bu maddi aşan beri ve fon iade talepleri vergi incelemesi sonucuna göre veya teminat
verilmesi şeklinde düzeltme işlemi idarece yerine getirilmekte olup. Vergi iadesi sırasında
verilen teminat mektubunun ve teminatın çözülmesinde de vergi incelemesi raporu aranmakta ve teminatın çözülmesine mesnet olacak vergi incelemesi yapılması
gerekmektedir.

Bu konuda teminat 6183 sayılı yasanın 9 ve müteakip maddelerindeki teminata dair
hükümleri gereği teminat olarak verilecek banka teminat mektuplarının 84 nolu KDV
Tebliğinde belirtilen şekil ve içerikte olması genelge edilmiştir. Bu bağlamda Hazine
bonoları ve Devlet tahvilleri de teminat olarak kabul edilmektedir.

KV mükelleflerinde, stopaj gelir vergisi ödemesi şeklindeki mahsup fazlası kaynaklı iadenin.
GVK'nun 94/6-b maddesine göre yapacakları istisna stopajına ve/veya nakit kar dağıtımı
stopajına tutar sınırlaması olmaksızın vergi inceleme raporu ve hiçbir şekil ve koşulda teminat
aranmaksızın mabsup talep edilmesi ve mabsup yolu ile iadenin gerçekleştirilmesi
mümkündür.

Gelir ye Kurumlar vergisi mükelleflerinden,YMM ile usuli ve süresinde olmak üzere
yapılmış tam tasdik sözleşmesi bulunan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, belli bir
tutara kadar olan mahsup fazlası vergi iadelerini vergi inceleme raporu ve teminat
aranmakksızın,YMM raporuna istinaden anılan vergi iadesi ve fon iadesini talep etmesi tebliğ
ile idarece kabul edilmiş ve ebliğ edilmiştir.


Bu bağlamda 2001 yılında bu haddin 40 milyar, 2002 yılında da 61 milyar olarak tebliğ
edildiğini arz ederim.YMM raporu tam tasdik kapsamında beyanname veren bu
mükelleflerde vergi iadesinde teminat aranacak limitlerdeki vergi iadelerinde teminat
mektubu ile teminata bağlanacak kısmı için teminat orani %50 oranında uygulanacağı tebliğ
olmuştur.

Stopajın başka vergi borçlarına mahsubunda teminat mektubu verilmesini gerektiren 169
nolu GV Genel Tebliginin Danıştay 4.Dairesinde iptal edilen hükmü,sonradan Danıştay
Vergi Dava Daireleri Genel Kurulunun 9.2.2001 tarih ve E:2000/3 13. K: 2001/53 sayılı
Kararı ile yeniden hayatiyet kazandığından mahsuplarda teminat mektubu verilmesine devam
edilmetedir.

2000/8 sayılı Uygulama İç genelgesi geregi,gerek stopaj ve fon payı gerekse geçici vergi
kaynaklı iadenin nakden talep edilmesi halinde, vergi dairesinin bunun üzerinden binde 7,5
oranında damga vergisi keseceği be1irtiImişse de Yüksek Danıştay'ın bu konunun damga
vergisine tabi o1madığı yolunda kararlar mevcuttur.Ayrıca vergi iadesinin başka vergi
borçlarına mahsubu şeklindeki mahsuben yapılan vergi iadelerinde ise damnga vergisi
kesilmesi uygulanmamaktadır.

213 sayılı Vergi usul kanunun 120 maddesindeki"...mükellef teb1iğ tarihinden başlayarak
bir yıl içinde parasını geri almak üzere müracat etmediği takdirde hakkı sakıt olur..."hükmü
gereği Gelir Vergisi yasasının yukarıda alınan hükmüne,vergi usul yasasının alınan
hükmüne göre vergi iadesinin,iadenin bildirirmi tarihinden itibaren bir yıl içinde
yapılacağı ve bu sürenin hak düşürücü süre o1duğunu belirtmek istiyorum.

Yıllık gelir ve kurumlar vergisi Mükellefleri beyannamede iadesi gerken vergi ve fon
sütununa iadesi gerken meblağı taşımaları iade edilecek meblağı öğrendikleri ve idarenin
kendisine bildimi olarak yorumlanabileceğinden,her halükarda beyanname verildiği ve
tahakkuk fişine mahsup edilmeyen verginin belli olduğu tarihten itibaren bir yıl içinde iade
için başvumak gerekir.Aksi halde hak düşürücü ve zamanaşımı defi söz konusu olabilir.

Vergi dairesini iadeyi biran önce yapmaya zorlaycak hiçbir hüküm yoktur.Bu nedenle
iadenin adi dilekçe ile değil düzeltme dilekçesi ile yapılması daha usuli olur.Çünkü idare üç
ay içinde düzeltme işlemini gerçekleştirmez ise mükellefin tecil faizi oranında fer'i talepte
bulunması mümkün olabilir.

Düzeltme talep tarihinden itibaren altmış gün içinde düzeltme talebine dayalı işlem
gerçekleşmeiş ise, mükellef 213 sayılı yasanın 124.cü maddesine göre Maliye bakanlığına
müracat edilebilir ve altmış gün içinde buradan da netice gelmemiş ise konuyu idari yargıya
götürebilir.

Yararlı olması dileğiyle

Mustafa Dönmez
Gediz Ticaret ve Sanayi Odası
Yönetim Kurulu Başkanı